ԱլԳ ՔՖՀ հայտարարությունը ՀՀ-ում սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացի վերաբերյալ. Հերիքնազ Հարությունյան

Անցյալ շաբաթ Կիևում կայացած Արևելյան գործընկերության Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի տարեկան համաժողովում քննարկման առարկա է դարձել Հայաստանում սահմանադրական բարեփոխման գործընթացը: ՔՖՀ-ն ընդունել է հայտարարություն, որով արտահայտում է իր մտահոգությունն առ այն, որ ինչպես բարեփոխման գործընթացը, այնպես էլ առաջարկվող նախագիծը չեն համապատասխանում ժողովրդավարական չափանիշներին (ամբողջական տեքստը տե’ս ստորև): ՔՀՖ-ում տեղի ունեցած քննարկումների և հայտարարության մասին զրուցել ենք ԱլԳ ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի քարտուղարության գործադիր տնօրեն Հերիքնազ Հարությունյանի հետ:

ԱլԳ ՔՀՖ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
Հայաստանի Հանրապետությունում Սահմանադրության փոփոխությունների գործընթացի վերաբերյալ
.
Մենք՝ Արեւելյան գործընկերության Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի՝ Կիեւում ընթացող 7-րդ տարեկան համաժողովի մասնակիցներս, կիսելով ՔՀՖ Հայաստանի ազգային պլատֆորմի մեր գործընկերների մտահոգությունը, հայտարարում ենք, որ Հայաստանի Հանրապետությունում տեղի ունեցող Սահմանադրության փոփոխությունների գործընթացը բազմաթիվ բաղադրիչներով չի համապատասխանում ժողովրդավարության չափանիշներին:
Մեզ մտահոգում է, որ Սահմանադրության նախագծի մշակման եւ դրա վերաբերյալ հանրաքվեի անցկացման քարոզչության գործընթացը՝ ներառյալ իրազեկման համար հավասար հնարավորությունների ապահովման եւ ընտրացուցակների կազմման աշխատանքները, իրականացվում են ակնհայտ խախտումներով եւ արդեն իսկ անվստահություն են ձեւավորում Սահմանդրության հանրաքվեի վերջնական արդյունքների նկատմամբ:
Հիշեցնում ենք, որ Արեւելյան գործընկերության քաղաքացիական հասարակության ֆորումի Հայաստանի ազգային պլատֆորմը մինչ այդ հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ նշելով, որ ՀՀ իշխանությունների նախաձեռնած սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացը եւ դրա վերաբերյալ հանրաքվեի անցկացումը ժամանակավրեպ են եւ բխում են ոչ թե հասարակության եւ պետության շահերից, այլ բացառապես՝ առկա քաղաքական կոնյունկտուրայից:
Մենք անընդունելի ենք համարում իշխող կուսակցության կողմից հանրային ռեսուրսները միակողմանի քարոզչության եւ իշխանության վերարտադրման շահերին ծառայեցնելու պրակտիկան:
Մենք ահազանգում ենք, որ ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծում պատշաճ կերպով սահմանված չեն մարդու իրավունքներին եւ հիմնարար ազատություններին, տեղական ինքնակառավարմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությունն ու վերականգնմանը, բնական պաշարների ողջամիտ օգտագործմանը եւ այլ ոլորտային խնդիրներին վերաբերող բազմաթիվ դրույթներ:
Ահազանգում ենք, որ ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների առկա գործընթացը չի նպաստում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների՝ որոշումների կայացման մասնակցության իրավունքի իրացմանը եւ դա պետք է արժանանա բոլոր այն միջազգային կառույցների ուշադրությանը, որոնք ունեն մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ ժողովրդավարության տարածման առաքելություն:
ԱլԳ Քաղաքացիական հասարակության ֆորում
20 նոյեմբերի, 2015թ.
Կիեւ

Արևելյան գործընկերության քաղաքացիական հասարակության ֆորումի ասամբլեա` ի՞`նչ սպասելիքներ ունենք. Հայկուհի Հարությունյան

Մի քանի օր անց Կիևում իր աշխատանքը կսկսի ԱլԳ Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի յոթերորդ ամենամյա ասամբլեան, որին կմասնակցեն Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության մի շարք ներկայացուցիչներ: Այսօր, երբ  պետական մակարդակով Հայաստան-ԵՄ համագործակցության հնարավորությունները որոշ չափով սահմանափակված են` պայմանավորված աշխարհաքաղաքական իրողություններով, առավել կարևոր է դառնում քաղաքացիական հասարակության դերը ԱլԳ ձևաչափով համագործակցությունը շարունակելու գործում: Այն մասին, թե ինչ սպասելիքներ ունեն Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության ներկյացուցիչները Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի ասամբլեայից, զրուցում ենք <<Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների>> ՀԿ նախագահ Հայկուհի Հարությունյանի հետ:

Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունները և քաղաքացիական հասարակությունը. Միքայել Հովհաննիսյան

Հայաստանի և ԵՄ միջև վերսկսվել են բանակցությունները շրջանակային փաստաթղթի շուրջ: Արդյո՞ք այս հանգամանքը նոր հնարավորություններ է բացում Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության համար: Կարող է արդյո՞ք քաղաքացիական հասարակությունն օգտագործել այս գործընթացը բարեփոխումների օրակարգը առաջ մղելու համար: Այդ մասին զրուցել ենք Արևելյան գործընկերության քաղաքացիական հասարակության ֆորումի Հայաստանի ազգային պլատֆորմի համակարգող Միքայել Հովհաննիսյանի հետ:

Ինչպես աշխատել Մաքսային միության պայմաններում՝ բելառուսական քաղաքացիական հասարակության փորձը. Վլադ Վյալիչկա

Հայաստանի քաղաքացիական հասարակությունը միշտ էլ աշխատել է բավականին բարդ պայմաններում, հատկապես եթե համեմատենք կայացած ժողովրդավարական երկրներում առկա պայմանների հետ: Սակայն, ետխորհրդային որոշ երկրների համեմատությամբ Հայաստանում իրավիճակը նախընտրելի էր: Այս առումով, Հայաստանի որոշումը՝ անդամակցել Մաքսային միությանը առաջացրել է որոշակի մտավախություններ: Բոլորին հայտնի է, որ Մաքսային միության երկրներում՝ Բելառուսում, Ղազախստանում և Ռուսաստանում հասարակական կազմակերպությունների և ոչ-ֆորմալ ակտիվիստների գործունեության համար առկա են մեղմ ասած յուրահատուկ պայմաններ: Կա մտավախություն, որ այդ երկրների իշխանությունների “կոշտ” վերաբերմունքը քաղաքացիական հասարակության հանդեպ կարող է ազդել նաև ներհայաստանյան գործընթացների վրա, առավել ևս, որ սեպտեմբերի 3-ից հետո Հայաստանի իշխանությունների համար եվրոպական չափանիշներին համապատասխանելն այլևս առաջնահերթ կարևորություն ունեցող խնդիր չէ:

Այս առումով Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության համար կարևոր է Մաքսային միության երկրների քաղաքացիական հասարակությունների փորձը: Հատկապես հետաքրքիր է Բելառուսի փորձը, քանի որ Բելառուսը, Մաքսային միության անդամ լինելով, միաժամանակ նաև Արևելյան Գործընկերության մասնակիցներից է: Բելառուսական քաղաքացիական հասարակության փորձի մասին զրուցեցինք “Եվրա-Բելառուս” միջազգային կոնսորցիումի ղեկավար Վլադ Վյալիչկայի հետ:

Հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքացիական ակտիվիստների համագործակցության մասին. քաղաքացիական ակտիվիստ Արայիկ Հարությունյան

Մի քանի տարի առաջ Հայաստանում սկսվեց քացաքացիական ակտիվիզմի վերելք: Թեղուտ, Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճ, Մաշտոցի Այգի, «Բանակն Իրականում», «Վահե Ավետյան» քաղաքացիական նախաձեռնություն. ահա մի քանիսն այն քաղաքացիական նախաեռնություններից, որոնց ականատեսը դարձանք վերջին տարիներին: Իհարկե, նման քաղաքացիական նախաձեռնություններ կային նաև նախկինում, ինչպես օրինակ «Սկսել ա» հայտնի նախաձեռնությունը 2000-ականներին, սակայն քաղաքացիական նախաձեռնությունների համար սկզբունքորեն նոր հնարավորություններ բացվեցին վերջին տարիներին` ինտերնետային սոցիալական ցանցերի/նոր մեդիայի առաջընթացի հետ կապված: Այսօր այս քաղաքացիական նախաձեռնությունները դարձել են հայաստանյան քաղաքացիական հասարակության կարևոր բաղադրիչը: Սակայն, մինչ այժմ գոյություն ունի որոշակի հեռավորություն այս ոչ-ֆորմալ նախաձեռնությունների և քաղաքացիական հասարակության ավելի ինստիտուցիոնալ բաղադրիչի` հասարակական կազմակերպությունների միջև: Ճիշտ է, որոշ հարցերի շուրջ առկա է համագործակցություն, սակայն այն դեռևս չի ստացել համակարգային բնույթ, իսկ որոշ դեպքերում կարելի է անգամ նկատել որոշակի մրցակցություն և չհասկացվածություն: Արդյո՞ք մեզ անհրաժեշտ է համագործակցություն ՀԿ-երի և ոչ-ֆորմալ ակտիվիստական նախաձեռնությունների միջև և ի՞նչպիսի հեռանկարներ ունի այն մեր երկրում:

«Ավանդական» հասարակական կազմակերպությունների և ոչ-ֆորմալ քաղաքացիական նախաձեռնությունների համագործակցության մասին զրուցում ենք քաղաքացիական ակտիվիստ Արայիկ Հարությունյանի հետ: