Իշխող վերնախավերին ձեռնտու չեն ո՜չ պատերազմը, ո՜չ էլ կոնֆլիկտի լուծումը. կոնֆլիկտաբան Արտակ Այունցը Ղարաբաղյան հակամարտության մասին

Հունվարի 25-ին տեղի ունեցավ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների և Մինսկի Խմբի համանախագահների հերթական հանդիպումը: Հանդիպումը տեղի ունեցավ բավականին լարված մի ժամանակաշրջանում. ինչպես և անցյալում տեղի ունեցած նման հանդիպումների ժամանակ, այս հանդիպմանը նախորդեցին արյունալի սահմանային միջադեպեր և ռազմատենչ հայտարարություններ: Այս առումով հարց է առաջանում. արդյո՞ք այս հանդիպումն իրական քայլ էր` հակամարտության լուծման ուղղությամբ, և որքանո՞վ արդյունավետ կարող են լինել բանակցությունները, որոնք տեղի են ունենում այսպիսի լարված մթնոլորտում: Ղարաբաղյան հակամարտությունում առկա իրավիճակի և բանակցային գործընթացի հեռանկարների մասին զրուցեցինք կոնֆլիկտաբան Արտակ Այունցի հետ:

Advertisements

Պետք չէ շահարկել Արցախի գործոնը` սեփական որոշումները հիմնավորելու համար. Մասիս Մայիլյանը Մաքսային Միության և Ղարաբաղի հիմնախնդրի մասին

Վերջին շրջանում առավել հաճախ են դարձել քննարկումները, որոնցում Արցախի հիմնախդնիրը կապվում է Մաքսային միության շուրջ տեղի ունեցող զարգացումների հետ: Մաքսային միությանը միանալու որոշումը հիմնավորվում էր, ի թիվս այլ գործոնների, անվտանգության գործոնով, այսինքն անուղղակիորեն` ղարաբաղյան խնդրի առկայությամբ: Իրավիճակն էլ ավելի խճճվեց Մինսկի հանդիպումից հետո, որի ժամանակ ղարաբաղյան հիմնախնդիրը շոշափվեց, այսպես ասենք, Հայաստանի համար ոչ նպաստավոր համատեքստում:

Այսօր Ռուսաստանի կողմից, կարծես թե, փորձ է արվում` սրբագրել Մինսկում հնչած ոչ-հայանպաստ ձևակերպումները: Այսպես, Երևան այցելած Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ  Վիկտոր Խրիստենկոն հայտարարեց, որ Թուրքիան չի պատրաստվում մտնել Մաքսային Միություն (ինչի մասին Մինսկում հայտարարել էր Ղազախաստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբայեվը), ինչպես նաև նշեց, որ միայն Մաքսային Միության երկրների կարծիքն է հաշվի առնվելու` Հայաստանի ընդունման հարցում (Մինսկում Բելառուսի նախագահ Լուկաշենկոն նշել էր, որ պետք է հարցնել նաև Ադրբեջանի կարծիքը): Խրիստենկոն անգամ ավելացրեց, որ  Մաքսային Միությունը դրական կարող է անդրադառնալ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացի վրա: Այնուամենայնիվ, այն հարցը, թե ինչպես կազդի Հայաստանի մասնակցությունը “եվրասիական” ինտեգրման գործընթացին Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ընթացող գործընթացների վրա, շարունակում է բաց մնալ:

Այն մասին, թե ինչպես են այս հարցը դիտարկում Արցախում, զրուցեցինք Լեռնային Ղարաբաղի Արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հանրային խորհրդի նախագահ Մասիս Մայիլյանի հետ:

Թոմ դե Վաալ. զենքի վաճառքը չի նշանակում, որ Ռուսաստանը դարձել է Ադրբեջանի դաշնակիցը

Այնքան էլ բազմաթիվ չեն արևմտյան ուսումնասիրողները, որոնք անդրադարձել են Լեռնային Ղարաբաղի խնդրին: Հակամարտությանն անդրադարձած փոքրաթիվ հեղինակներից է բրիտանացի լրագրող, ներկայումս Քարնեգի հիմնադրամի`Հարավային Կովկասի գծով փարձագետ Թոմ դե Վաալը: Նրա “Սև այգի” գիրքը ժամանակին մեծ աղմուկ առաջացրեց, Թոմ դե Վաալը արժանացավ բավականին լուրջ քննադատության, ընդ որում գրքի որոշ դրվագների համար նա քննադատվեց Հայաստանում, իսկ որոշ դրվագների համար նրան կողմնակալության մեջ մեղադրեցին Ադրբեջանում: Այժմ Թոմ դե Վաալը Երևանում է, նա հասարակությանը ներկայացնում է իր գրքի վերախմբագրված տարբերակը: Դե Վաալը նաև գրում է նոր գիրք՝ այս անգամ հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին: Մենք զրուցեցինք Թոմ դե Վաալի հետ Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի շուրջ վերջին զարգացումների մասին: